Kraken vs Bitvavo 2026: Welke exchange is de beste keuze voor jou?
Dit is onze uitgebreide Nederlandse vergelijking van Kraken vs Bitvavo (2026) van de Bitcoin Gids. Wat zijn de verschillen in fees tussen Kraken en Bitvavo? Welke exchange is veiliger? Ondersteunt Kraken nu iDEAL? En welke exchange is het beste voor Nederlandse crypto-beleggers?
Samenvatting Kraken vs Bitvavo: Voor de meeste Nederlandse crypto-beleggers is Bitvavo de betere keuze. Bitvavo heeft lagere trading fees (0,25% vs 0,40%), de hoogste EUR-liquiditeit ter wereld (47% marktaandeel), en unieke bescherming met €755 miljoen verzekering plus een €100.000 accountgarantie.
- Beide exchanges hebben inmiddels een MiCA-licentie en ondersteunen iDEAL-stortingen.
- Kraken wint op twee punten: futures trading met leverage tot 50x, en meer cryptocurrencies (550+ vs 350+).
- Wij gebruiken zelf beide platforms: Bitvavo voor spot trading en DCA, Kraken voor futures wanneer we die nodig hebben. Voor 95% van de Nederlandse gebruikers is Bitvavo de betere en goedkopere optie.
👉 Open een Bitvavo account en handel tot €10.000 commissievrij
👉 Open een Kraken account voor futures en meer altcoins
Introductie: De twee exchanges
Kraken en Bitvavo zijn allebei serieuze spelers in de Europese cryptomarkt, maar ze bedienen verschillende doelgroepen.
Kraken is een Amerikaanse exchange opgericht in 2011 in San Francisco door Jesse Powell. Met 15 miljoen gebruikers wereldwijd is het een van de oudste en meest gerespecteerde namen in crypto. Kraken richt zich op actieve traders en institutionele beleggers met geavanceerde features zoals futures, margin trading, en een uitgebreide API.
Bitvavo is een Nederlandse exchange opgericht in 2018 in Amsterdam. Met 2 miljoen klanten is het de grootste exchange van Nederland en de meest liquide EUR-exchange ter wereld. Bitvavo richt zich primair op Europese particuliere beleggers met een focus op gebruiksgemak, lage fees, en sterke klantbescherming.
Kraken op een rij:
- Opgericht: 2011
- Hoofdkantoor: San Francisco, VS
- Gebruikers: 15 miljoen
- Focus: Traders & institutioneel
- MiCA-licentie: Ja (Ierland)
Bitvavo op een rij:
- Opgericht: 2018
- Hoofdkantoor: Amsterdam, NL
- Gebruikers: 2 miljoen
- Focus: Particuliere EU-beleggers
- MiCA-licentie: Ja (AFM Nederland)
Regulering en licenties
Beide exchanges hebben in 2025 een volledige MiCA-licentie (Markets in Crypto-Assets Regulation) verkregen — de nieuwe Europese standaard voor crypto-regulering.
Bitvavo regulering
Bitvavo ontving op 27 juni 2025 een MiCA-licentie van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Nederland was een van de eerste landen die MiCA-licenties verleende, en Bitvavo was bij de eerste vier. Daarnaast is Bitvavo sinds 2020 geregistreerd bij De Nederlandsche Bank (DNB) onder nummer R163129.
Wat betekent dit praktisch?
- Bitvavo valt onder Nederlands en Europees recht
- Je kunt klachten indienen bij de AFM als toezichthouder
- Strenge eisen voor kapitaalreserves en klantbescherming
- Operationeel in alle 30 EEA-landen
Kraken regulering
Kraken verkreeg op 25 juni 2025 een MiCA-licentie van de Central Bank of Ireland (CBI). Hiermee was Kraken de eerste grote globale exchange met een volledige MiCA-licentie via Ierland. Sinds augustus 2025 is de licentie actief in alle 30 EEA-landen.
Kraken heeft daarnaast wereldwijd 50+ licenties, waaronder:
- EMI-licentie (Electronic Money Institution) sinds maart 2025
- MiFID-licentie (Markets in Financial Instruments) sinds februari 2025
- Registraties bij FCA (VK), FinCEN (VS), AUSTRAC (Australië)
Het verschil: Beide zijn nu volledig MiCA-gereguleerd. Bitvavo valt onder Nederlands toezicht (AFM), Kraken onder Iers toezicht (CBI). Voor Nederlandse gebruikers betekent dit dat je bij Bitvavo directer toegang hebt tot de Nederlandse toezichthouder. Praktisch maakt dit voor de meeste gebruikers weinig verschil — beide bieden Europese rechtsbescherming.
Trading fees vergeleken
De trading fees zijn een van de belangrijkste verschillen tussen Kraken en Bitvavo. Bitvavo is significant goedkoper voor de meeste gebruikers.
Bitvavo fees
- €0 - €100.000 volume: 0,15% maker / 0,25% taker
- €100.000 - €250.000 volume: 0,10% maker / 0,20% taker
- €250.000 - €500.000 volume: 0,08% maker / 0,16% taker
- €1.000.000+ volume: 0,05% maker / 0,10% taker
- €25.000.000+ volume: 0,00% maker / 0,02% taker
Voor USDC-paren gelden nog lagere fees: 0,025% maker en 0,05% taker.
Kraken fees
- $0 - $10.000 volume: 0,25% maker / 0,40% taker
- $10.000 - $50.000 volume: 0,20% maker / 0,35% taker
- $50.000 - $100.000 volume: 0,14% maker / 0,24% taker
- $100.000 - $1.000.000 volume: 0,12% maker / 0,22% taker
- $10.000.000+ volume: 0,00% maker / 0,10% taker
Let op: Kraken biedt ook Kraken+ aan voor $4,99/maand, waarmee je fees naar 0% kunt verlagen. Dit is alleen interessant als je regelmatig handelt.
Praktijkvoorbeeld: €1.000 Bitcoin kopen
- Bitvavo market order (taker): 0,25% fee = €2,50
- Bitvavo limit order (maker): 0,15% fee = €1,50
- Kraken market order (taker): 0,40% fee = €4,00
- Kraken limit order (maker): 0,25% fee = €2,50
Op €1.000 bespaar je met Bitvavo €1,50-€1,00 per trade. Bij regelmatig handelen telt dit op. Op €10.000 maandelijks volume bespaar je €15-10 per maand met Bitvavo versus Kraken.
Stortings- en opnamekosten
Bitvavo:
- iDEAL storting: Gratis
- SEPA storting: Gratis
- SEPA opname: Gratis
- Crypto storting: Gratis
- Crypto opname: Netwerkfee
Kraken:
- iDEAL storting: Gratis
- SEPA storting: Gratis
- SEPA opname: €1-3
- Crypto storting: Gratis
- Crypto opname: Netwerkfee
Conclusie fees: Bitvavo is goedkoper voor de meeste gebruikers, vooral bij volumes onder €100.000/maand. Het verschil is 0,15% per trade (0,40% vs 0,25% taker). Voor high-volume traders convergeert het meer, maar Bitvavo's minimale taker fee (0,02%) is nog steeds lager dan Kraken's (0,10%).
iDEAL en betaalmethodes
Goed nieuws voor Nederlandse gebruikers: beide exchanges ondersteunen nu iDEAL.
Bitvavo betaalmethodes
- iDEAL: Gratis, direct beschikbaar
- SEPA: Gratis, 1-2 werkdagen
- Bancontact: Gratis
- Creditcard: 1% fee (niet aanbevolen)
- PayPal: 2% fee (niet aanbevolen)
Kraken betaalmethodes
- iDEAL: Gratis, snel (nieuw in Nederland!)
- SEPA: Gratis, 1-5 werkdagen
- Creditcard: Varieert, tot 3,75%
- Crypto: Gratis
Historische context: Tot 2024 was het ontbreken van iDEAL bij Kraken een groot nadeel voor Nederlandse gebruikers. Dit is nu opgelost. Je kunt bij beide exchanges direct via iDEAL euro's storten.
Verschil in snelheid: Bij Bitvavo is je iDEAL-storting direct beschikbaar. Bij Kraken kan het enkele minuten duren. Wij testten beide en merkten bij Bitvavo gemiddeld 30 seconden, bij Kraken 2-5 minuten tot de euro's op de rekening stonden.
Crypto-aanbod
Aantal cryptocurrencies
- Kraken: 550+ coins, 1.400+ trading pairs
- Bitvavo: 350+ coins, 350+ trading pairs
Kraken heeft een groter aanbod, vooral voor obscure altcoins en tokens uit nieuwe ecosystemen (zoals Sui en Base). In december 2025 voegde Kraken meerdere DeFi- en gaming-tokens toe.
Bitvavo focust op kwaliteit boven kwantiteit: alle grote coins zijn beschikbaar (BTC, ETH, SOL, XRP, ADA, DOGE, etc.), plus de meest gevraagde altcoins. Voor 95% van de beleggers volstaat het Bitvavo-aanbod.
Beschikbare features
Kraken:
- Spot trading: Ja
- Limit orders: Ja
- Stop-loss orders: Ja
- Futures trading: Ja (50x)
- Margin trading: Ja
- Staking: Ja (200+)
- Pro interface: Ja (Kraken Pro)
- DCA/periodiek kopen: Ja
- USDC pairs: Ja
Bitvavo:
- Spot trading: Ja
- Limit orders: Ja
- Stop-loss orders: Ja
- Futures trading: Nee
- Margin trading: Nee
- Staking: Ja (70+)
- Pro interface: Ja (Pro Mode)
- DCA/periodiek kopen: Ja
- USDC pairs: Ja (10 pairs, 0,05%)
Het grote verschil: Futures en leverage
Kraken biedt futures trading met leverage tot 50x. Dit betekent dat je met €1.000 een positie van €50.000 kunt openen. Dit is interessant voor ervaren traders, maar extreem risicovol voor beginners.
Bitvavo biedt geen futures of leverage — bewust. Door Nederlandse regelgeving en de focus op particuliere beleggers heeft Bitvavo gekozen voor spot trading only.
Ons advies: Als je futures wilt handelen, heb je Kraken nodig (of alternatieven zoals Bybit EU). Voor spot trading en DCA is Bitvavo de betere keuze.
Staking vergeleken
Beide platforms bieden staking aan, maar met belangrijke verschillen.
Bitvavo staking
- 70+ cryptocurrencies beschikbaar voor staking
- APY tot 31% (Flex Staking)
- Twee opties: Flex Staking (geen lock-up) en Fixed Staking (hogere APY, wel lock-up)
- Rewards wekelijks uitbetaald (elke maandag)
- 31 assets voor staking/lending
Voorbeeld APY's Bitvavo (januari 2026):
- DOT: ~11% Flex / ~14% Fixed
- ATOM: ~8% Flex / ~12% Fixed
- SOL: ~5% Flex / ~7% Fixed
- ETH: ~2,5% Flex / ~3,5% Fixed
- AXS: ~15% Flex
Kraken staking
- 200+ cryptocurrencies beschikbaar
- APY tot 23%
- Bonded staking (hogere APY, lock-up) en Flexible staking
- Weekly payout voor on-chain staking
- Auto-compounding optie beschikbaar
- Auto Earn: automatische allocatie
Kraken staking commissie: Kraken neemt 7,25-15% commissie op staking rewards (15% voor ETH). In de EEA geldt zelfs 30% commissie. Dit verlaagt je netto APY significant.
Voorbeeld: Als de on-chain ETH staking reward 4% is, ontvang je bij Kraken (EEA) slechts 2,8% na de 30% commissie. Bij Bitvavo ontvang je ~3,5%.
Unbonding periodes Kraken:
- Cosmos (ATOM): 21 dagen
- Solana (SOL): 2-7 dagen
- Ethereum: Variabel
Staking vergelijking samengevat
Kraken:
- Aantal coins: 200+
- Max APY: ~23%
- Commissie: 7,25-30%
- Flex optie: Ja
- Fixed optie: Ja (bonded)
- Unbonding: Tot 21 dagen
Bitvavo:
- Aantal coins: 70+
- Max APY: ~31%
- Commissie: Lager
- Flex optie: Ja
- Fixed optie: Ja
- Unbonding: Variabel
Conclusie staking: Kraken biedt meer coins, maar de hoge commissie (tot 30% in EEA) vreet aan je rendement. Bitvavo's netto APY's zijn vaak hoger ondanks het kleinere aanbod. Voor Nederlandse gebruikers die voornamelijk grote coins staken (ETH, SOL, DOT, ATOM), is Bitvavo de betere optie.
Veiligheid en verzekering
Veiligheid is het belangrijkste criterium. Hier scoren beide exchanges goed, maar Bitvavo biedt unieke bescherming.
Bitvavo veiligheid
Cold storage: 95%+ van alle crypto staat offline in geografisch verspreide, verzekerde kluizen met multi-signature beveiliging.
Verzekering: €755 miljoen dekking via Lloyd's of London voor diefstal uit cold storage. Dit is een van de hoogste verzekeringsbedragen in de industrie.
Accountgarantie: Uniek: tot €100.000 vergoeding als fondsen zonder jouw toestemming worden opgenomen (hack, fraude). Geen enkele andere exchange biedt dit.
Stichting Bitvavo Payments: Alle klanttegoeden zijn juridisch gescheiden van Bitvavo B.V. via een aparte Stichting. Bij faillissement blijft je crypto van jou — dit voorkomt een FTX-scenario.
Beveiligingsfeatures:
- 2FA verplicht (Google Authenticator of SMS)
- Anti-phishing code in alle emails
- Withdrawal whitelist
- IP-restricties
- Biometrische login (app)
Track record: Geen hacks of security breaches. In september 2022 was er een technische caching-issue die 8 gebruikers' data 15 minuten exposeerde — geen fondsen verloren.
Kraken veiligheid
Cold storage: Meerderheid van crypto offline in air-gapped cold storage met 24/7 monitoring.
Verzekering: Beperkt. Kraken biedt geen volledige verzekering op crypto holdings. Er is beperkte dekking voor hot wallet breaches, maar geen FDIC of aparte crime insurance. Dit is standaard in de industrie, maar Bitvavo doet het beter.
Proof of Reserves: Kraken publiceerde als eerste exchange Proof of Reserves in 2014. Sinds 2025 kwartaalrapportages. Laatste rapport (september 2025): BTC 100,4%, ETH 101,2%, SOL 100,6%, stablecoins 105%+.
Beveiligingsfeatures:
- 2FA met passkeys
- Withdrawal address whitelisting
- Global Settings Lock (GSL)
- Configurable timeouts
Track record: In juni 2024 was er een security breach, maar Kraken loste dit binnen 47 minuten op en er gingen geen klantfondsen verloren. Geen geschiedenis van succesvolle hacks met verlies van fondsen.
Veiligheid vergelijking samengevat
Kraken:
- Cold storage: Ja (meerderheid)
- Verzekering: Beperkt
- Accountgarantie: Nee
- Stichting-structuur: Nee
- Proof of Reserves: Ja (kwartaal)
- 2FA: Ja
- Withdrawal whitelist: Ja
- Hacks (met verlies): 0
Bitvavo:
- Cold storage: Ja (95%+)
- Verzekering: €755 miljoen
- Accountgarantie: €100.000
- Stichting-structuur: Ja
- Proof of Reserves: Nee
- 2FA: Ja
- Withdrawal whitelist: Ja
- Hacks (met verlies): 0
Conclusie veiligheid: Beide exchanges hebben nooit klantfondsen verloren. Kraken wint op transparantie met Proof of Reserves. Bitvavo wint overtuigend op verzekering (€755M), accountgarantie (€100K), en de Stichting-structuur. Voor risicomijdende beleggers biedt Bitvavo betere bescherming.
Klantenservice
Bitvavo support
- Live chat: AI-ondersteund, 24/7
- Email: support@bitvavo.com
- Help Center: Uitgebreide kennisbank
- Geen telefonische support
Wij contacteerden Bitvavo support twee keer:
- Vraag over staking: antwoord via chat binnen 5 minuten (AI)
- Verificatievraag: antwoord via email binnen 6 uur (menselijk)
De AI-chat is verrassend goed voor standaardvragen.
Kraken support
- 24/7 live chat: Met echte mensen
- Email support
- Help Center
- Telefonische support (beperkte uren)
Kraken staat bekend om snelle, menselijke support. Dit is een voordeel boven Bitvavo.
Trustpilot scores
- Bitvavo: 4.2/5 (21.697 reviews)
- Kraken: 3.5/5 (~2.000 reviews)
Bitvavo scoort hoger op Trustpilot, met meer reviews. Veel positieve feedback gaat over de lage fees en gebruiksvriendelijkheid. Negatieve reviews gaan vaak over verificatieproblemen of opnames.
Conclusie support: Kraken wint op 24/7 menselijke support en telefonische bereikbaarheid. Bitvavo wint op Trustpilot-score en heeft voldoende support voor de meeste gebruikers.
Liquiditeit en volumes
EUR-markt dominantie
Bitvavo is de grootste EUR spot exchange ter wereld met 47% marktaandeel in EUR-crypto trading. Dit betekent:
- De beste prijzen voor EUR-naar-crypto trades
- Minimale slippage op grote orders
- Meer dan €120 miljard verwerkt handelsvolume
Kraken is wereldwijd groter met ~$1,5 miljard dagelijks volume, maar voor EUR-specifieke trading is Bitvavo superieur.
Wat betekent liquiditeit?
Hogere liquiditeit = betere prijzen. Als je €10.000 aan Bitcoin koopt, krijg je bij Bitvavo waarschijnlijk een iets betere prijs dan bij Kraken door de hogere EUR-liquiditeit.
Voorbeeld: Wij plaatsten een €5.000 BTC market order op beide platforms op hetzelfde moment. Het prijsverschil was 0,02% in het voordeel van Bitvavo — €1 verschil op €5.000.
Voor- en nadelen overzicht
Bitvavo voordelen
- Lagere fees: 0,25% taker vs 0,40% bij Kraken
- €755M verzekering: Hoogste in de industrie
- €100.000 accountgarantie: Uniek
- Stichting-structuur: Juridische bescherming
- Hoogste EUR-liquiditeit: 47% marktaandeel
- MiCA (AFM): Nederlands toezicht
- iDEAL gratis: Direct beschikbaar
- Nederlandse support: In je eigen taal
- Hogere Trustpilot: 4.2/5
Bitvavo nadelen
- Geen futures/leverage: Alleen spot trading
- Minder coins: 350+ vs 550+
- Geen telefoon support: Alleen chat/email
- Alleen Europa: 24 landen
Kraken voordelen
- Futures trading: Tot 50x leverage
- Meer cryptocurrencies: 550+ coins
- Proof of Reserves: Kwartaalrapportages
- Globaal beschikbaar: 190+ landen
- 24/7 menselijke support: Inclusief telefoon
- Langere track record: Sinds 2011
- Meer staking coins: 200+
Kraken nadelen
- Hogere fees: 0,40% taker
- Geen verzekering: Beperkte dekking
- Geen accountgarantie
- Hogere staking commissie: Tot 30% in EEA
- Tragere iDEAL: 2-5 minuten vs direct
Voor wie is welke exchange?
Kies Bitvavo als je:
- Nederlander bent die met iDEAL wil storten
- Beginner bent die veilig wil starten
- Spot trading doet (kopen en vasthouden)
- DCA-strategie volgt (periodiek kopen)
- Lage fees belangrijk vindt
- Maximale bescherming wilt (verzekering + garantie)
- EUR-trades doet (beste liquiditeit)
- Staking wilt met hogere netto APY's
Kies Kraken als je:
- Futures wilt traden met leverage
- Obscure altcoins zoekt
- Margin trading nodig hebt
- Proof of Reserves belangrijk vindt
- Buiten Europa woont
- 24/7 telefoon support wilt
- 200+ staking coins nodig hebt
Onze aanbeveling: Combinatie
Voor Nederlandse traders die het beste van beide werelden willen:
Gebruik Bitvavo als primaire exchange voor:
- Alle EUR-stortingen en -opnames (gratis via iDEAL)
- Spot trading en DCA
- Staking van grote coins
- Lange-termijn holdings (beste bescherming)
Gebruik Kraken als secundaire exchange voor:
- Futures trading wanneer nodig
- Obscure altcoins die Bitvavo niet aanbiedt
- Proof of Reserves transparantie
Wij gebruiken zelf deze combinatie. 90% van onze trades gaat via Bitvavo, 10% via Kraken voor specifieke use cases.
Veelgestelde vragen: Kraken vs Bitvavo
- Welke exchange is goedkoper: Kraken of Bitvavo? Bitvavo is goedkoper. De standaard taker fee is 0,25% vs 0,40% bij Kraken. Op een €1.000 trade bespaar je €1,50 met Bitvavo. Bij regelmatig handelen telt dit snel op.
- Welke exchange is veiliger: Kraken of Bitvavo? Beide zijn veilig en hebben nooit klantfondsen verloren. Bitvavo biedt meer bescherming met €755 miljoen verzekering, €100.000 accountgarantie, en een Stichting-structuur. Kraken biedt Proof of Reserves transparantie.
- Ondersteunt Kraken iDEAL? Ja, sinds 2024/2025 ondersteunt Kraken iDEAL voor Nederlandse gebruikers. Stortingen zijn gratis maar kunnen 2-5 minuten duren (vs direct bij Bitvavo).
- Welke exchange heeft meer cryptocurrencies? Kraken met 550+ coins versus 350+ bij Bitvavo. Voor de meeste beleggers volstaat het Bitvavo-aanbod, maar Kraken heeft meer obscure altcoins.
- Kan ik futures traden op Bitvavo? Nee. Bitvavo biedt alleen spot trading. Voor futures heb je Kraken nodig (of Bybit EU).
- Welke exchange is beter voor beginners? Bitvavo door de eenvoudigere interface, lagere fees, Nederlandse support, en betere bescherming. Kraken is complexer en meer gericht op actieve traders.
- Heeft Kraken een MiCA-licentie? Ja. Kraken verkreeg op 25 juni 2025 een MiCA-licentie van de Central Bank of Ireland. Sinds augustus 2025 actief in alle 30 EEA-landen.
- Heeft Bitvavo Proof of Reserves? Nee. Bitvavo publiceert geen Proof of Reserves zoals Kraken. Wel is er de Stichting-structuur en €755M verzekering als alternatieve bescherming.
- Welke exchange heeft betere staking rewards? Bitvavo heeft hogere netto APY's omdat Kraken tot 30% commissie neemt op staking rewards in de EEA. Bitvavo biedt tot 31% APY, Kraken tot 23% (minus commissie).
- Is Bitvavo alleen voor Nederlanders? Nee. Bitvavo is beschikbaar in 24 Europese landen. De focus op Nederland (iDEAL, Nederlandse support) maakt het wel de beste keuze voor Nederlanders.
Conclusie Kraken vs Bitvavo 2026
Na uitgebreide analyse van beide exchanges is onze conclusie duidelijk:
Voor de meeste Nederlandse crypto-beleggers is Bitvavo de betere keuze.
De redenen:
- 38% lagere fees (0,25% vs 0,40% taker)
- €755 miljoen verzekering vs beperkte dekking
- €100.000 accountgarantie — uniek in de industrie
- Stichting-structuur — je crypto blijft juridisch van jou
- Beste EUR-liquiditeit — betere prijzen op trades
- Nederlands toezicht (AFM) — directe toegang tot toezichthouder
- Hogere netto staking APY's — geen 30% commissie
Kraken wint op:
- Futures trading met leverage
- Meer cryptocurrencies (550+ vs 350+)
- Proof of Reserves transparantie
- 24/7 menselijke support
Onze aanbeveling: Open een rekening bij Bitvavo voor je primaire spot trading, DCA, en staking. Als je later futures wilt traden of obscure altcoins nodig hebt, kun je daarnaast een Kraken-account openen.
Voor 95% van de Nederlandse crypto-beleggers is Bitvavo de juiste keuze. De combinatie van lage fees, uitgebreide bescherming, en de hoogste EUR-liquiditeit maakt het de benchmark waar andere exchanges aan afgemeten worden.
👉 Open een Bitvavo account en handel tot €10.000 commissievrij
👉 Open een Kraken account voor futures trading en 550+ altcoins
Wil je futures traden? Dan is Bybit EU een goed alternatief met MiCA-licentie en lagere futures fees dan Kraken.
Gerelateerde artikelen
- Bitvavo Review 2026: De Beste Crypto Exchange van Nederland?
- Kraken Review 2026: Wat zijn de voor- en nadelen?
- Bybit Review 2026: Futures trading met MiCA-licentie
- Finst Review 2026: Goedkoper dan Bitvavo?
- Beste crypto exchanges Nederland 2026
Affiliate disclosure: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je via onze link een account opent, ontvangen wij mogelijk een vergoeding. Dit beïnvloedt onze beoordeling niet, we gebruiken beide platforms zelf en baseren onze aanbevelingen op eigen ervaring en onderzoek.
Laatste update: 26 januari 2026